This article is available in Turkish.
Yeni başlayanlar için sualtı dalış terimleri kafa karıştırıcı olabilir. Başlangıç niteliğinde bir kılavuz olması işinizi kolaylaştıracaktır. O halde, dalışa başlarken bilmeniz gereken temel dalış terimleri nelerdir?
Dalışa yeni başlayanlara özel hazırladığımız bu içeriğe göz atarak, temel kavramlar hakkında bilgi sahibi olabilir, güvenli bir dalış için bilmeniz gerekenleri öğrenebilirsiniz.
Sporsepeti Önerisi: Dalış Sporu Nedir? Nasıl Yapılır?
Su altı Dalış Terimleri Nelerdir?
Dalışa yeni başlayanların mutlaka bilmesi gereken sualtı dalış terimleri vardır. Su altı dünyası hakkında ne kadar bilgi sahibi olursanız, güvenliği maksimum seviyede tutarsınız. Bununla birlikte adrenalini de zirveye taşırsınız. Aşağıda, dalışa başlarken bilmeniz gereken terimleri detaylarıyla birlikte sıraladık. Hadi başlayalım!
Hiperventilasyon
Hiperventilasyon, serbest dalış yapmadan önce derin ve hızlı nefes almaktır. Karbondioksit (CO2) miktarını önemli ölçüde düşürür ve bu da sporcunun suda kalıcılığını artırır.
Ağırlık Koşum Takımı
Çoğunlukla omuzlardan bel çevresine doğru sarkıtılan bir kayış mekanizmasıdır. Sabitlenmesi gerekir. Emniyet kemeri, sistemin ağırlığını taşıyabilmektedir.
Akciğer Sıkışması
Akciğer sıkışması ya da bir diğer adıyla pnömotoraks, serbest dalış yaparken artan basıncın etkisiyle hacimce küçülmesidir. Göğüs kafesinin havayla dolarak, işlevselliğini kaybetmesidir.
Tüplü Dalış Tankı
Dalış silimdiri olarak da bilinen tüplü tank, solunum cihazının aparatıdır. İçerisinde bulunan gaz, su altında nefes almanızı sağlar. Farklı taşıma kapasitelerine sahip dalış tankları bulunmaktadır.
Şnorkel
Şnorkel, dalış tankının içerisinde bulunan havayı tüketmemek için kullanılmaktadır. Dalışa yeni başlayanların olmazsa olmaz ekipmanıdır. Deneyim seviyesi arttıkça şnorkel kullanımı azalır.
Derinlik Ölçer
Derinlik ölçer, en basit ifadeyle su içerisinde ulaşabileceğiniz maksimum derinliğin mesafesini belirtmektedir. İdeal mesafenin üzerine çıkmamak için son derece önemli bir ekipmandır.
Su altı Basınç Göstergesi
Su altı basınç göstergesi, tüplü dalış takının içerisinde bulunan havanın miktarını belirtir. Tankın içerisindeki havayı görmek, dalış öncesinde belirlenen süre ve mesafeyi korumanızı sağlar.
Airway
Airway, genel anestezi ya da solunumun durması esnasında oksijen yolunu açık bırakmak üzere burundan ya da ağızdan olacak şekilde trakeaya iletilen tüpe denilmektedir.
Aletsiz Dalış
Sporcunun herhangi bir hava kaynağı kullanmadan, yalnızca akciğerlerde bulunan havayla gerçekleştirdiği dalışa “aletsiz dalış” denir.
Apiko Dalış
Baş aşağı olacak şekilde gerçekleştirilen dalış türüne “apiko dalış” adı verilmektedir.
Arkadaş Dalış Sistemi
Dalış esnasında birden fazla dalıcının sürekli olarak birbirini takip ettiği ve kritik anlarda gerekli desteği sağladığı güvenli bir takip sistemidir.
Akıntı Dalışı
Dalgıcın, dalış esnasında akım etkisiyle sürüklendiği dalış türüne “akıntı dalışı” denilmektedir. 0,1-0,5 knot düşük akıntı hızı, 0,5-1 knot orta akıntı hızı iken 1-2 knot yüksek akıntı sayılmaktadır. 2-3 knot ise çok yüksek hızda akıntı olarak nitelendirilmektedir.
Batiskaf
Batiskaf, denizaltı dalış ekipmanlarıdır. Suyun yüzeyine herhangi bir kablo ya da iple bağlantısı yoktur. Bu denizaltı araçlarının ağırlığı suyun kaldırma kuvvetinden daha çoktur.
Bell (Dalış Çanı)
Bell, en basit ifadeyle basınçlı odadır. Açık, yarı açık ya da tam kapalı olmak üzere üç farklı türü vardır. Dalgıçların suyun derinliklerine indirilmesini sağlayan beslenme bağlantılı bir odadır.
Brifing
Dalış yapmadan önce bilmeniz gereken hakkında yapılan kısa açıklamalara “brifing” denir.
Bradikardi
Bradikardi, kalp atış hızının normalden yavaş olması durumudur. Dakikada 60 atım olarak bilinir. Bununla birlikte serbest dalışta, kişinin nefesini tutmasına verilen fizyolojik bir tepkidir.
Dalış Emniyeti Halatı
Buddy line olarak bilinen emniyet halatı, dalgıçları birbirine bağlar. Riskli dalışlarda, eşlerin kaybolmaması için kullanılmaktadır. Farklı uzunluk ve kalınlıkları piyasa mevcuttur.
Dalgıç
Yeterli bilgi ve deneyime sahip olup, dalışa dair ders veren eğitimcilere “dalgıç” denilmektedir.
Dalış Deliği
Dalış deliğinin kenarları düzgün ve buz dalışlarında açılır. 3 ft’e 6 ft boyutlarına üçgen ya da dikdörtgen yapıda olabilmektedir.
Dalış Feneri
Dalgıcın dalış sırasında kullandığı ışık kaynağıdır. Geceleri kullanımı daha yaygın olsa da, gündüz su altında saklı kalmış yapıları ve renk geçişini görmek için kullanılan önemli bir araçtır.
Dalış Profili
Dalış esnasında zamana göre derinliğin değişiminin grafik şeklinde gösterilmesidir. Bir diğer ifadeyle dalışın nasıl yapılacağına dair planın grafikleştirilmiş halidir.
Dalış Refleksi
Dalışa karşı vücudun verdiği fizyolojik bir tepkidir. Örneğin, yüzün soğuması sonucu oluşan apneye verilen otonomik yanıtları içermektedir.
Debrifing
Dalış tamamladığında dalgıçlardan bilgi alarak genel bir değerlendirme yapılması durumudur.
İrtifa Dalışı
Deniz seviyesinin 300 km yukarısında gerçekleştirilen dalıştır. Dekompresyon programları üzerinde değişiklik yapılmasını gerektiren durumlarda yapılmaktadır.
Batık Dalışı
Batık dalışı, adından da anlaşılacağı üzere su altında kalmış çeşitli yapılar içerisinde yapılan dalışlardır. Farklı parametreleri olmakla birlikte, genellikle keşif amaçlı yapılmaktadır.
Batisfer
Batisfer, bir halat yardımıyla gemi içerisinden sarkıtılan, kalın duvarlı ve yuvarlak yapılı bir dalış aracıdır. Su altında araştırma yapmak üzere dalış yapan kişiler tarafından kullanılmaktadır.
Boyunduruk
Dalgıcın başının su almasını önlemek amacıyla, boyun ve başlığın alt kısmına yerleştirilen bir denizaltı ekipmanıdır.
Dekompresyon Hastalığı
Dalış tamamlandıktan sonra oluşan basınç farkının etkisiyle, kanda bulunan nitrojenin artması sonucu ortaya çıkan bir tür hastalıktır. DCS olarak da bilinmektedir.
Hayati Kapasite (VC)
Akciğerlerde derin nefes alma ve verme sırasında değişkenlik gösteren hava hacmini ifade eder.
Tidal Hacim (TV)
Dinlenirken pozisyonda kişinin soluduğu ve verdiği havanın toplam miktarını ifade etmektedir.
Resüdüel Hacim (RV)
Bir tam nefesin verilmesi sonucu akciğerlerde kalan havanın miktarına denilmektedir.
Dalış Bıçağı
Dalış bıçakları, hafif, kolay taşınabilir, kullanımı kolay, kompakt bir yapıya sahiptir. Düz ve tırtıklı şekilde iki yüzü vardır. Kullanım amaçları değişebilmektedir.
Dalış Bilgisayarı
Dalışın gerçekleştiği suyun derinliği ve dip zamanı gibi dalışa dair önemli verilerin hesaplandığı bir ekipmandır. Özellikle giriş ve çıkış hızını ölçmesiyle maksimum güvenlik sağlamaktadır.
Skandalopetra Dalışı
Dalgıçın, büyük bir taşa bağlanan iple su içerisine indiği dalış türüdür.
Serbest Düşüş
Dalışı gerçekleştiren kişinin efor harcamadan batmak için dalış için gerekli negatif kaldırma kuvvete ulaşıldığında yapılan dalış türüne “serbest düşüş” denilmektedir.
Sualtı dünyasını keşfetmek isteyenler için dalış harika bir seçenektir. Güvenli ve keyifli bir dalış deneyimi için bilmeniz gereken terimleri bu yazıda sıraladık. Hazırladığımız içeriğin sizler için faydalı olmasını umuyoruz. Çok daha fazlası için bizi takip etmeye devam edin!
İlgili içeriklere ulaşmak için Sporsepeti’nin Spor Kütüphanesi’ni ziyaret edebilirsiniz.